Het artikel over het onderzoek naar bemiddelingsbureaus, onlangs geplaatst op inkopers-café, riep de nodig reacties op. De kritiek werd over het algemeen gewaardeerd, maar niet altijd gedeeld.

Het artikel 'Zelfstandige inkopers laken bemiddelingsbureaus', verscheen enkele weken geleden op deze site. De leden van de LinkedIn-groep 'Self Employed Purchasing Professionals' (SEPP) hadden in een enquête hun ervaringen met bemiddelingsbureaus gedeeld. Initiatiefnemer Hans Schwarte ontving naar aanleiding van het artikel veel reacties van bemiddelingsbureaus. 'De meeste pakten het erg professioneel op', zegt hij. Bij het artikel beloofden we enkele reacties te plaatsen van de bemiddelingsbureaus. Geert Geertsema van Conducto, Peter Kamphuys van Inquest en Gert Baars van Alfa Delta Compendium waren graag bereid om te reageren.

Geert Geertsema, directeur en eigenaar van het in Ede gevestigde Conducto zegt de tendens te begrijpen. Is het einde van bemiddelingsbureaus in zicht? 'Het zou kunnen. De tendens om er minder gebruik van te maken zat er dik in', zegt hij. Geertsema: 'Er zijn steeds meer zzp'ers  bij gekomen en steeds meer opdrachtgevers werken in direct verband met zzp'ers. Twee jaar geleden was dat ondenkbaar, er zat altijd wel een bureautje tussen. Nu gaat er meer rechtstreeks. Alleen de overheid werkt nog niet echt op deze manier, maar de tendens is wel degelijk zichtbaar.'

Denken over zijn bestaansrecht doet Geertsema wel, en hij probeert op de ontwikkelingen in te spelen. 'Ik doe er concreet wel wat aan', laat hij doorschemeren, 'maar wat dat precies is zeg ik liever niet hier. Je moet geen slapende honden wakker maken. Ik denk na over hoe je zzp'ers beter over de bühne kunt brengen, hoe je het voor ze kunt faciliteren. Maar laten we reëel zijn, tussen nu en vijf jaar blijven bemiddelingsbureaus een voorname rol spelen. Zzp'ers denken ons minder nodig te gaan hebben, maar als ze veel opdrachten hebben en druk zijn, kunnen ze niet tegelijkertijd netwerken. Of ze zijn commercieel niet zo sterk. Dat moeten anderen dan voor ze doen.'

In de kritiek over de slechte communicatie vanuit bemiddelingsbureaus en vele personeelswisselingen waar dit mee te maken zou kunnen hebben herkent de directeur van Conducto wel wat. 'Ik heb bij twee bureaus gewerkt voordat ik voor mezelf bij Conducto begon, dus ik kan daar over meepraten. Zo is deze wereld. Na een half jaar, of anderhalf, is de vogel gevlogen en sta je als zzp'er alleen nog maar in een database. Dan heb je geen persoonlijk contact meer en dat is super irritant.'

Opvallend aan de SEPP-enquête was dat de cijfers die respondenten uitdeelden weinig tot geen verband leken te hebben met het aantal verkregen opdrachten. Geertsema: 'De zzp'er realiseert zich dat het altijd lang duurt voordat er een klus is, soms wel tot drie jaar. Er is een hoge mazzelfactor of alles wel matched: er moet een passende klus zijn, jij moet tijd hebben en het bureau moet je weten te vinden. Zzp'ers vinden dat niet erg, dus in die zin verbaasd het me niet. Klussen zijn overal. Belangrijk is dat je goed contact hebt.'

Peter Kamphuys, directeur van InQuest, is niet verbaasd over de uitkomst van het onderzoek. 'Dit is al zo oud als de weg naar Rome', reageert hij. 'Zzp'ers zijn individualisten. Als men met elkaar praat heeft men ons niet nodig, maar als ze opdrachten nodig hebben staan ze op de bel te drukken. Dat is voor mij een open deur.' De kritiek vindt hij desalniettemin 'erg waardevol, ook al lopen de kritieken ver uiteen.' Kamphuys: 'Iemand die opdrachten krijgt geeft tienen, anderen die bijvoorbeeld net een opdracht mislopen en teleurgesteld zijn weer enen – niets menselijks is ons vreemd. Maar het zijn wel signalen.'

'De perceptie van de toegevoegde waarde van de bureaus is zwaar onderbelicht gebleven in de enquête, vindt Kamphuys. 'De vraag bijvoorbeeld naar de tevredenheid over de door de bureaus gehanteerde marge kan alleen juist ingeschat worden als je ook begrijpt wat een bureau daarvoor allemaal doet en wat de kosten zijn die dat met zich meebrengt. Dit was wel heel erg gefocust op “wat vind jij een redelijke marge, punt”. Ook de werkelijkheid rond gebrekkige communicatie, die zzp'ers zeggen te ervaren bij tal van bemiddelingsbureaus, ligt volgens hem een stuk genuanceerder. 'Als een zzp'er op opdracht is hoor je hem maandenlang, soms zelfs een jaar lang niet. Als ze dan uit opdracht lopen en geen vervolgopdracht hebben, gaan ze klagen dat ze niet benaderd worden.'

'Persoonlijk contact met zzp'ers onderhouden is moeilijk. Personeel dat deze contacten heeft opgebouwd is soms snel verdwenen, daar hebben wij ook last van gehad. Daarom zijn we nu naar een systeem gegaan waarin vast contact is ingebouwd. We hebben nu net de eerste cyclus van drie maanden doorlopen. We willen naar een trackrecord waarin we vaak kunnen schakelen, want het kan anders heel makkelijk zo zijn dat contacten snel verwateren.'

Ziet Kamphuys een toekomst zonder bemiddelingsbureaus? 'Er is dat verhaal van bedrijven die zeggen direct met zzp'ers te werken, zonder tussenkomst van een bureau. Toch gaat het dan vaak om een herhalingsopdracht en is de zzp'er al bekend bij het bedrijf. Er is LinkedIn, waar allerlei initiatieven zijn, maar onze rol wordt niet kleiner. Wel zal het aantal bureaus kleiner worden. Verwacht ik een schifting? Ja, dat zeker.'

De doelstelling van de SEPP is Kamphuys niet duidelijk. 'Sociale netwerken en een initiatief als SEPP zijn heel mooi, maar als je ze vraagt “wat is de doelstelling?”, dan staan ze elkaar allemaal aan te kijken. Ze presenteren zich als groep, maar mij is het onduidelijk wat de precieze bedoeling van SEPP is. Daar krijgen we geen concreet antwoord op. Begrijp me niet verkeerd: de discussie vind ik heel positief. Alleen vind ik de ondertoon van “wij vinden het oneerlijk dat de bureaumarges zo hoog liggen” heel erg aanmatigend. Het is opvallend dat de respondenten bij gemiddeld 7,3 bureaus ingeschreven staan. Over loyaliteit gesproken... Daarom vermoed ik ook een wat opportunistische gedachte onder de leden, van “als het me uitkomt gaan we bij SEPP hangen”'.

Opvallend was de reactie van Gert Baars, oprichter en algemeen directeur van Alfa Delta Compendium. Zijn bedrijf werd vaak genoemd door de respondenten in het onderzoek, maar 'we zijn geen bemiddelingsbureau', aldus Baars. 'Vroeger hebben we dat wel gedaan, maar sinds twee jaar is onze strategie fundamenteel gewijzigd. Inmiddels is de verdeling bij ons tachtig procent advies en twintig procent detachering en capaciteitsvraagstukken.'

Opmerkingen als 'popiejopiegedrag', zoals in het onderzoek genoemd, vindt hij misplaatst. 'Het is prachtig om het zo op te schrijven, maar het slaat als een tang op een varken. De vergelijking met andere bureaus gaat nergens over. We werken liever met eigen mensen. We steken veel geld in opleidingen en bouwen liever zelf kennis op dan dat we dat uitbesteden of inhuren. Andere partijen zullen van harte doorgaan als bemiddelingsbureau, maar wij kiezen voor onze eigen lijn.'