Griezelig vehikel of wondermiddel? Steeds meer (overheids)bedrijven grijpen naar de concurrentiegerichte dialoog als oplossing voor ingewikkelde aanbestedingen. Waarom? Steeds vaker duikt de term op: de concurrentiegerichte dialoog. Deze manier van aanbesteden, ook wel eens als ‘innovatief aanbesteden’ of ‘modern aanbesteden’ gelabeld, is een handreiking tussen opdrachtgever en leverancier. Maar wat is het? In tegenstelling tot een gewone aanbestedingsprocedure begint de concurrentiegerichte dialoog met een vraag waarvoor geen eenduidige oplossing bekend is. De bedoeling is dat er een dialoog met mogelijke leveranciers tot stand komt die leidt tot een optimalisatie van vraag en aanbod. De concurrentiegerichte dialoog ontstond als oplossing voor complexe en dure projecten, die in de praktijk moeilijk aan te besteden zijn. Soms is de aanbestedende dienst niet in staat om objectief de technische middelen te bepalen of om de financiële voorwaarde te specificeren. Een niet-alledaagse bouwopdracht van een gemeente bijvoorbeeld, waarvoor de overheidsdienst zelf niet alle benodigde expertise in huis heeft. Zo koos de gemeente Emmen onlangs nog voor de concurrentiegerichte dialoog bij de aanbesteding van de Hondsrugwegtunnel. Een gecompliceerd project, waarbij de vraag om creatieve en innovatieve oplossingen vraagt om ‘zoveel mogelijk denkkracht uit de markt’, zo oordeelde de verantwoordelijke wethouder. Ook voor de aanbesteding van de Kromhoutkazerne in Utrecht werd door het Ministerie van Defensie gekozen voor de concurrentiegerichte dialoog. Doorgaans start de dialoog nadat de aanbestedende dienst de scope (wat hoort bij het project en wat niet) en kritische succesfactoren (KSF’s) heeft bepaald. De geselecteerde leveranciers die het proces doorlopen, strijden vervolgens om de opdracht. De volgorde van een concurrentiegerichte dialoog is als volgt: voorbereiding - selectie- dialoog – inschrijving - contract close - financial close – realisatie – exploitatie en onderhoud. De concurrentiegerichte dialoog als aanbestedingsprocedure wordt nog maar mondjesmaat gebruikt, zo berichtte ondanks Cobouw. En al als het al wel gebeurt, dan verloopt het proces niet soepel. Uit onderzoek blijk dat opdrachtgevers moeite hebben hun invloed op het ontwerp uit handen te geven. De concurrentiegerichte dialoog zou voor hen juist een middel moeten zijn om de invloed te vergroten, maar de opdrachtgevers vinden het maar een griezelig vehikel. Te complex, te duur en te gedwongen, zo is het beeld. Ook juridische belemmeringen zouden ertoe leiden dat veel gewenste besparingen nooit worden gerealiseerd. Een ander groot risico ligt op het gebied van vertrouwelijkheid. Er is altijd kans op het per ongeluk lekken van vertrouwelijke informatie van de ene gegadigde naar de andere . Met in het ergste geval het mislukken van de aanbesteding als gevolg. Deze concurrentievervalsing door kruisbestuiving van voorstellen heet in de praktijk ook wel 'cherry picking'. Sowieso vraagt de concurrentiegerichte dialoog om een bestendige relatie met gegadigden. Je vraagt van hem immers om een grotere inspanning dan bij traditioneel aanbesteden, zonder dat ze enige zekerheid hebben over het verkrijgen van de opdracht. De aanbestedende partij kan ervoor kiezen om een (gedeeltelijke) vergoeding te verlenen. Natuurlijk is dit een extra kostenpost op een aanbesteding. Maar aan de andere kant zou het risico van verspilling van (gemeenschaps)geld aan een verkeerde aanbesteding lager moeten zijn. |
