“Verbetering sinds ‘bloody matrix’”
Niemand minder dan Dr. Peter Kraljic, de ‘man achter de matrix’, was vorige week te gast bij het NEVI Inkoopcongres Oost-Nederland. Kraljic, die het fundament heeft gelegd onder de ontwikkeling van de inkoopdiscipline, hamerde vooral op nieuwe uitdagingen die een geglobaliseerde wereld met zich meebrengt. “We moeten anders denken.” In hoog tempo jaagt de grondlegger van de hedendaagse inkoop zijn slides er doorheen, voordat hij de campus van Hogeschool Windesheim weer verliet en zijn gehoor achterliet, nog onder de indruk van dit informatiebombardement. Op zijn matrix wenst Kraljic niet al te diep in te gaan, behalve dan dat hij deze al in de jaren zeventig had ontwikkeld met als doel om zijn toenmalige Joegoslavische werkgever een concurrentievoordeel te geven. “In een zeer volatiele wereld moet je competitief zijn. Het is een conditio sine qua non, een voorwaarde om te kunnen bestaan.” Nieuwe mogelijkheden
Vanuit deze gedachte richtte Kraljic, inmiddels gepensioneerd maar in een adviesfunctie nog actief voor een Russisch bedrijf, zijn pijlen op de uitdagingen van nu. “We moeten anders denken na gebeurtenissen als het instorten van het communisme en 9/11. Er zijn nieuwe scenario’s ontstaan met een ‘end-game’ karakter, zoals de competitie tussen Boeing en Airbus. Nieuwe mogelijkheden, zoals toegang tot nieuwe markten en globaal optimaliseren van processen, zoals Toyota dit heel goed heeft gedaan.” Jager of prooi?
Maar naast nieuwe uitdagingen zijn er ook nieuwe risico’s. “Ben je jager of ben je prooi?”, vraagt Kraljic. In een ‘highly connected’ wereld heeft een organisatie te maken met maar liefst zes beslissingsniveaus waarin het moet concurreren, van het nog nauwelijks te sturen ‘Giga level’ en ‘Mega level’ waarin continenten en regio’s concurreren tot op het niveau van individuele mensen (‘Nano level’). Kleine Aziatische en Europese landen, zoals Nederland, Zweden en Singapore, zijn zeer competitief, laat hij in een analyse zien, waarbij hij vooral het belang van HR in de context van educatie, productie en technologie naar voren haalt. Bloody matrix
“We opereren op verschillende niveaus waar we niet of nauwelijks controle over hebben”, vertelt Kraljic. Vertrouwen is daarom belangrijk. “Dit kun je alleen opbouwen als je open bent. Relatiemanagement is daarom belangrijk. Behandel je leverancier met respect, met een ‘relaxed confidence’ en ambitie”, geeft hij als tips mee. “Procurement heeft een grote stap naar voren weten te maken. Voordat die ‘bloody matrix’ was geboren, keken mensen er nauwelijks maar. Maar nu staat het in het midden van de aandacht, een grote verbetering.” “Nevie”
“Procurement is misschien nog wel belangrijker dan marketing en sales in de wereld van vandaag”, zegt de inkoopgoeroe, die tijdens zijn presentatie de Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement consequent als “Nevie” aanduidde. “Investeren in mensen is de sleutel. Je moet flexibel zijn om te kunnen reageren op de volatiele wereld, alleen dan zul je succesvol zijn.” Ook had hij nog een tip voor publieke inkoop. “Wat de publieke sector kan leren van de private sector? De sleutel daarvoor is betere politici”, vertelt hij met een knipoog. “De vraag is: begrijpen ze hoeveel ze kunnen bijdragen? Verander eerst de mindset in de publieke sector en breng daarna de tools uit de private sector naar binnen.” |
