Denken dat er een Internationale markt (Interne markt) is ontstaan op basis van Europees aanbesteden is onzin. constateert Peter Tanghe in zijn masterthesis. Er is maar weinig toegevoegde waarde en het internationaal zakendoen vindt al in de ketens plaats. Bovendien zijn de Richtlijnen een belemmering voor professionele inkooporganisaties.
In het hoofdstuk aanbevelingen van zijn onderzoek Europees aanbesteden: Onmogelijk. onnodig of… anders…?! stelt Peter Tanghe een aantal verbeteringen voor die het Internationaal zakendoen op basis van Europees aanbesteden op gang zouden kunnen helpen: invoering van internationaal erkende specificaties en productnormen. een verplichting tot Europese marktconsultatie en de verplichting om ook Engels- en Duitstalige offertes te accepteren. Ze staan er vooral voor de vorm. zegt Tanghe. “Eigenlijk zou het Europees aanbesteden om internationaal zakendoen te bevorderen. afgeschaft kunnen worden. Het is een min of meer zinloze praktijk. Cross-border-trade vindt al in de ketens plaats en daardoor zijn de betreffende doelstellingen van de Lissabonagenda feitelijk al gehaald. Slechts 0.51% van alle opdrachten die de Rijksoverheid Europees aanbesteedt. wordt gegund aan een buitenlandse deelnemer.”
Het cijfer is nog lager dan de 1% die al jaren als gerucht rondgaat en die Tanghe aangreep om op statistische fundering te onderzoeken. Hij behaalde er zijn Master of Business Administration mee aan de Universiteit van Nyenrode. Ondertussen werkte hij als inkoopmanager bij het Centraal Justitieel Incassobureau in Leeuwarden. zoals nog steeds. Tanghe verzamelde documentatie over 1.000 Europese aanbestedingen door de Rijksoverheid. Daaruit bleek dus dat buitenlandse bedrijven zelden inschrijven op aanbestedingen en nog minder vaak een opdracht gegund krijgen. Tanghe: “Alleen bij specialistische producten of diensten is er toegevoegde waarde.” De Europese Commissie is daar wel van op de hoogte. denkt Tanghe. “Ik heb ze benaderd om mee te werken. maar dat verzoek werd afgewezen. Jammer maar op zichzelf begrijp ik dat wel. Het ligt natuurlijk nogal politiek gevoelig. Overigens ben ik intussen wel uitgenodigd voor een gesprek over mijn thesis ”
Europees aanbesteden kán zelfs schadelijk zijn voor de markt. beweert Tanghe. “De Rijksoverheid kiest voor ‘zekerheid’ en doet liever zaken met de grote bedrijven. de generalisten. Met de kleine innovatieve partijen wil ze wel zaken doen. maar dan via de generalisten. Het gevolg is dat de generalisten veel van die kleine partijen opkopen en de markt sterk gaan beheersen. In feite werkt Europees aanbesteden contraproductief.”
In het tweede deel van zijn onderzoek behandelt Tanghe de impact van de Europese aanbestedingsrichtlijnen op de Nederlandse aanbestedingspraktijk. Die is sterk verbeterd doordat de richtlijnen een goede inkooptool zijn. stelt hij. “Europese aanbestedingen hebben positieve gevolgen gehad voor prijsontwikkelingen. kwaliteit. innovatie. concurrentie. transparantie en marktwerking. Maar zoals vele andere onderzoeken ook al uitwezen is er nog veel te verbeteren. Juridisering. bureaucratisering en risicomijdend gedrag hebben voor wantrouwen tussen overheid en bedrijfsleven gezorgd.” Professioneel ingerichte en werkende inkoopafdelingen zijn daar het antwoord op. stelde Tanghe vast. “Zij maken de richtlijnen overbodig en zien zulke regels eerder als een belemmering.” Tanghe pleit er dan ook voor om inkooporganisaties vrij te stellen van het verplichte gebruik van de Europese aanbestedingsrichtlijnen wanneer deze organisaties aantoonbaar op hoog niveau werken (Purchasing Excellence).
Europees aanbesteden is de realiteit. regelgeving waaraan we ons gewoon hebben te houden zegt Tanghe. Het is een prima inkoopproces maar hij stelt een aantal maatregelen voor die het ontwikkelingsproces in goede banen moeten leiden. de verbetering moeten brengen. Verlaging van de administratieve lastendruk. de instelling van een aanbestedingsautoriteit en de mogelijkheid van differentiatie in de wijze van aanbesteden. “De ontwikkelingsstap naar effectief aanbesteden is een organisch proces dat je niet zomaar kunt reguleren. Je moet het juist de ruimte geven. Wat ik tenslote belangrijk vind is dat we in dialoog met de markt het negatieve imago van Europees Aanbesteden moeten zien af te halen. laten we vooral met elkaar weer aan het werk gaan. inkoop én verkoop.”
Voor een samenvatting of het gehele rapport Onmogelijk. onnodig of… anders…?! klik hier.
|
