De inkoopmacht van ABN Amro tegenover schoonmaakdiensten laat zien dat vrager en aanbieder niet vrijelijk onderhandelen. NMa, grijp in, stelt Loek Hermans. De Mededingingswet helpt niet tegen alle kwalen, riposteert NMa-chef Pieter Kalbfleisch. Het is normaal dat contractpartijen stevig met elkaar onderhandelen. En zeker in tijden van crisis. Daar heb ik geen enkele moeite mee, integendeel. Waar ik wel moeite mee heb, is als de ene partij een machtspositie heeft ten opzichte van de andere en op grond daarvan er onevenredig hard in gaat. Bij MKB-Nederland zijn het afgelopen jaar steeds meer klachten binnengekomen van ondernemers die zich onder druk gezet voelen door (grote) opdrachtgevers. Voorwaarden worden eenzijdig gewijzigd: soms wordt er 5% van de factuurwaarde achtergehouden, dan weer wordt de betalingstermijn plots verlengd of worden leveranciers feitelijk gedwongen goedkoper te leveren.
Wat doe je als ondernemer in zo’n geval? Het is slikken of stikken. De gang naar de rechter wegens contractbreuk zal geen ondernemer maken, want dan weet hij zeker dat hij zijn opdrachtgever voor altijd kwijt is. Een grote bank is nog een stap verder gegaan. Die eist met terugwerkende kracht korting over reeds geleverd werk en over een reeds betaalde factuur! Zonder ‘korting’ geen nieuw contract. Als deze handelswijze normaal gevonden wordt, betekent het feitelijk dat bedrijven voortaan een pot geld moeten reserveren voor het geval ze een dergelijke opdrachtgever treffen.
Ik pleit niet voor nieuwe regels. Ik bepleit niet dat de overheid in contracten tussen privaatrechtelijke partijen treedt. Ik pleit wel voor een ordentelijk functionerende markt, waar vraag en aanbod op gelijkwaardige wijze kunnen onderhandelen. Vanwege de dominante positie van sommige grote afnemers is dat niet altijd mogelijk. Daardoor raakt de markt verstoord. De NMa, de Nederlandse Mededingingsautoriteit is marktmeester in dit land. Nu steeds duidelijker wordt dat van gezonde marktwerking lang niet altijd sprake is, moet zij ingrijpen. Als zij dat op grond van de Mededingingswet niet kan, dan is het hoog tijd dat de politiek die verandert. De NMa kan ingrijpen aan de verkoopkant (monopolies) en moet dat ook aan de inkoopkant kunnen.
Afnemers die op deze wijze misbruik maken van hun machtspositie moeten zich realiseren dat ook zij er geen belang bij hebben als uitgeknepen leveranciers uiteindelijk omvallen. Want dan zouden de rollen op termijn wel eens omgedraaid kunnen worden. |
