Managementboek van het jaar is de eretitel die onlangs werd toegekend aan het boek 'Inkoop - een nieuw paradigma'. Een nieuw parawat zult u zeggen. De Dikke van Dale geeft als betekenis voor het woord paradigma: voorbeeld, model, dat tot model voor vele anderen dienen kan. En dat is precies wat auteur Gerco Rietveld met het boek beoogt. Een nieuw inkoopmodel en denkkader aan te reiken aan een ieder die in een (leidinggevende) inkoopfunctie werkt of vanuit zijn functie in de business met inkoop te maken heeft.

Begin met de notedop
Voor de mensen die bij aanvang opzien tegen het lezen van een dikke pil van ruim 360 pagina’s inkooptheorie, veel verwijzingen en voetnoten is er hoop. In het laatste deel staat Gerco Rietveld in vier en een halve pagina (de notedop, pagina 347 en verder) nog eens stil bij de essentiële zaken uit het boek en wordt ook het complete denkmodel nog eens grafisch weergegeven. Daarbij wordt verwezen naar de betreffende pagina’s uit het boek, waar je die zaken uitgebreid kunt teruglezen. Je kunt als lezer zo een eigen selectie maken van de hoofdstukken die je interesse hebben en die je nader wilt bestuderen.   

Inkoop onder de aandacht van breder publiek
De verkiezing van “Inkoop – een nieuw paradigma” tot managementboek van het jaar betekent een mijlpaal voor de inkoopprofessie. Een mijlpaal omdat tot nu toe nog geen enkel inkoopboek was doorgedrongen tot de lijst van genomineerden, laat staan verkozen tot managementboek van het jaar. Daarmee brengt Gerco Rietveld het onderwerp inkoop op een volwassen en gedegen wijze onder de aandacht van een breder publiek dat inkoop grotendeels nog steeds beschouwt als een “sluitstuk” van het onderhandelingsproces of als een “hulpmiddel” bij het realiseren van besparingen.    

(Te ?) gedetailleerde uitwerking
De vraag blijft echter of een dergelijk uitgebreid en doorwrocht boek ook daadwerkelijk tot in detail wordt gelezen door het brede publiek. De gedetailleerde uitwerking van een aantal onderwerpen is zo breed en vol verwijzingen, dat het op veel momenten afleidt van de essentie van de boodschap. Het veelvuldig gebruik van Engelse woorden en/of modellen, ook als daarvoor Nederlandse woorden en/of modellen beschikbaar zijn, gaat na een aantal hoofdstukken tegenstaan en leidt eveneens af van die boodschap. En die boodschap luidt dat inkoop zich meer en meer moet richten op waardecreatie voor de business in plaats van het (mede) realiseren van kostenbesparingen voor het hoogste management.

Visionair of oude wijn in nieuwe zakken?
De meningen over het boek lopen uiteen als je de reacties op de diverse discussiefora erop naleest. Natuurlijk maakt Gerco Rietveld gebruik van heel veel bestaande theorieën en modellen uit heel veel verschillende boeken en publicaties. Zij zullen een (groot) deel van de doelgroep inkopers bekend voorkomen en niets toevoegen aan de reeds aanwezige kennis. Inhoudelijk op die theorieën ingaan is voor deze recensie niet relevant, omdat het boek tientallen theorieën herbergt. Daar kun je het als direct belanghebbende wel, niet of gedeeltelijk mee eens zijn. Waar het boek met name zijn nut bewijst, is dat het alle theorieën en modellen gestructureerd en goed gedocumenteerd weergeeft, met de onderliggende boodschap van een meer business gedreven inkoop. Dat je daarbij wel eens de eigen (en niet bewezen) mening van de auteur tegenkomt, behoort tot de literaire vrijheden van een auteur. Die vrijheid kom je bijvoorbeeld ook tegen in de laatste drie hoofdstukken die gaan over de operationele inkoopvelden (inclusief Europees aanbesteden). Deze komen er qua omvang en mate van detaillering nogal bekaaid vanaf met de opmerking dat er vooral behoefte zou bestaan aan het vorm en inhoud geven aan de strategische en tactische kant van inkoop.  

Praktisch toepasbaar of niet
De vraag blijft of veel organisaties deze change of mindset in de praktijk willen, kunnen of moeten uitvoeren. Dat zijn reële vragen. Zeker als je weet dat een groot deel van organisaties of bedrijven zich met hun inkoop nog in fase 2 of 3 van het “oude” model van de TU Eindhoven uit 1997 bevinden. Die organisaties of bedrijven zullen het boek voorlopig de eerstkomende jaren als science fiction voor hun eigen ontwikkeling beschouwen.

Eindoordeel
De boodschap die het boek wil meegeven is duidelijk: inkoop moet business gedreven worden in plaats van de business inkoop gedreven. Dit wordt ook in alle reclameuitingen vaak genoeg herhaald om te blijven hangen. In die reclameuitingen wordt eveneens gemeld, dat dit eindelijk een boek is dat die weg naar een business gedreven inkoop beschrijft. En dat is nu juist wat je mist. De ideale situatie wordt in detail en zeer goed onderbouwd beschreven, maar de precieze weg ernaar toe ontbreekt. Zeker voor zoekende bedrijven en organisaties die tegen het glazen plafond van hun ontwikkeling botsen, zou een nieuw uitgewerkt inkoopontwikkelingsmodel een toegevoegde en praktische waarde hebben geboden.

 
Beoordeling: ****

Het boek is te bestellen via Managementboek.nl

Aanvullende literatuur

• Het Inkoopmodellenboek, Gert van der Heijden, Erica Goedhart
• Inkoop in strategisch perspectief, Arjan van Weele
• Professioneel Inkopen, Kees Gelderman, B.J. Albronda
• Inkoper innoveer!, Jacques Reiniers, Jeff Gaspersz, Yolanda Marijnen, Jan Roddeman
• Wie kust Doornroosje wakker, Frank Rozemeijer

Auteur:
Gerco Rietveld was mede-oprichter en mede-directeur van het inmiddels ter ziele gegane inkoopadviesbureau Compendium. Momenteel is hij strategisch consultant bij het advies- en onderzoeksbureau Significant en bestuurslid van de denktank Future Purchase Research Foundation. Eerder vervulde Gerco Rietveld bancaire functies bij de NMB Bank en was hij directeur van het Concern Inkoopbedrijf van de ING Groep. Uit die tijd dateert ook zijn eerste boek Facilitair Inkoopmanagement.

Boek, ingenaaid / 372 blz. / Nederlandstalig
Sdu / 1e druk / 2009
ISBN-13: 978901258124