Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium logo's

Premium logo's

Premium partners

Sidebar premium

Sidebar premium

Gold partners

Sidebar gold

Sidebar gold

Silver partners

Sidebar silver

Sidebar silver
20
03
Wim Nieland
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
3
Door Wim Nieland
Dossier: Column
Soort:

De prijs van protectionisme

De prijs van protectionisme

Trump kondigt importheffingen aan op Europees staal. Waar haalt hij de moed vandaan?! Laat hij zijn pijlen lekker richten op Noord-Korea, maar niet op ons. Wat denkt hij wel? Hij brengt zo de werkgelegenheid bij Tata Steel in IJmuiden nog in gevaar. En het liep daar eindelijk weer eens lekker. Ook EU-handelscommissaris Malmström reageerde als door een wesp gestoken. Ferme dreigementen met soortgelijke heffingen terug richting de US. Protectionisme heeft dus een prijs. Dat geldt in het groot tussen wereldmachten, maar ook in het klein op nationale en lokale schaal.

Veel gemeenten vertonen namelijk hetzelfde gedrag als Amerika. Eigen inwoners eerst. Met die retoriek -die bijzonder lekker bekt in verkiezingstijd- beïnvloedt de lokale politiek inkopers in bijna alle gemeenten. Wethouders geven er de voorkeur aan als inkoop- en aanbestedingsprocedures zo worden opgezet, dat de beste prijs-kwaliteit verhouding niet meer voorop staat en een lokale mkb’er altijd wint. Dat zou zelfs de Raad van Commissarissen van ING te ver gaan…

Onlangs woonde ik een NEVI bijeenkomst van Kring Noord-Nederland bij, gelokt door het thema: ‘Lokaal inkopen’. Een plaatselijke wethouder opende de ontbijtsessie met een gepassioneerd betoog vóór local sourcing. “Met inachtneming van de spelregels uiteraard” voegde hij er aan toe. Zijn wens om de lokale economie en de lokale werkgelegenheid een impuls te geven is herkenbaar. Ze komen terug in het afstudeeronderzoek dat Donald ten Hagen onlangs heeft afgerond en waar hij een onderzoeksartikel over heeft gepubliceerd. Met name in de krimpregio’s is dit gedrag goed waar te nemen - en te verklaren. Lokaal protectionisme is echter egoïstisch. Het werkt weliswaar op korte termijn positief voor de lokale economie, maar schaadt die van de omliggende regio’s.

PIANOo merkt in dit kader zelfs fijntjes op dat inzichten uit de economische wetenschap niet bewijzen dat een lokale economie sterker zou worden van lokaal aanbesteden. Integendeel. De betere bedrijven van een lokale economie worden in hun ontwikkeling belemmerd als naburige economieën allemaal lokaal aanbesteden. Zij krijgen dan geen kans. Mogelijk dat minder goede bedrijven tijdelijk profiteren van lokaal aanbesteden, maar dat is slechts een kortetermijneffect.

Als politici zich nou eens zouden beperken tot het scheppen van een gunstig economisch klimaat waarin ondernemers goed gedijen. En als die ondernemers er nou ook nog eens brood in gingen zien om zaken te doen met overheidsorganisaties. Dan is het effect toch vele malen groter en bestendiger? Zowél voor de belastingbetalers als de ondernemers. Een ondernemer die de overheid als (potentiële) klant ziet, moet iets aantrekkelijks te koop aanbieden (een open deur). Hij moet zich bovendien verdiepen in de manier waarop de overheid zaken wil doen. Bijvoorbeeld in het Europees aanbesteden. Het is natuurlijk al mooi als een gemeenteambtenaar een training ‘Hoe ga ik om met TenderNed’ geeft. Maar het getuigt natuurlijk niet van een enorme drive om zaken te willen doen met het gemeentehuis… In het rapport van Donald staat in bijlage 1 een lijst met stimulerende zaken die overheden beter kunnen ondernemen.

Ik hoop dat alle 8.000 net gekozen raadsleden vanaf begin april inzien dat lokaal inkopen een té kortzichtig en duur speeltje is. Een speeltje waarmee ze zichzelf en de burgers uiteindelijk geen dienst bewijzen. De ondernemers die écht de moeite waard zijn, komen vanzelf wel boven drijven. De ambitie loze zijn kennelijk niet geïnteresseerd in overheidsopdrachten, en ze dus ook niet waard!

Wim Nieland
Door Wim Nieland
Wim Nieland is directeur publiek bij adviesbureau AevesBenefit. AevesBenefit adviseert, levert interim oplossingen en voert executive search diensten uit voor alle commerciële functies binnen uw organisatie (inkoop, sales en marketing). Kijk voor meer informatie op AevesBenefit.com.

Reacties:

  • John van Veen | 20-03-2018 om 20:53

    Goed verhaal! David Ricardo pleitte een paar honderd jaar geleden ook al met zijn wet van het comparatieve voordeel voor het instandhouden van vrijhandel. Zou een vervolgstap het op een eenvoudiger wijze zaken met elkaar doen kunnen zijn? M.a.w. aanbestedingen, vooral de meervoudig onderhandse, lean, compact en eenvoudig inrichten opdat effectief maar vooral efficient ingeschreven kan worden.

  • S. Ploeg | 22-03-2018 om 22:27

    Oh ja de vrijhandelssekte. Dave Ricardo was tevens een groot voorstander van grondbelasting en erfpacht. Daar hoor je #teamVVD dan weer niet over.

  • Theo van der Linden | 30-04-2018 om 17:33

    Goed verhaal, het lijkt zo sympathiek om kleinschalig lokaal in te kopen maar er zit ook een andere kant aan. Dat verwoord je uitstekend.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.