Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium logo's

Premium logo's

Premium partners

Sidebar premium

Sidebar premium

Gold partners

Sidebar gold

Sidebar gold

Silver partners

Sidebar silver

Sidebar silver
09
09
10
Richard Mattheij
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Door Richard Mattheij
Dossier: Inkoop
Soort:

Hef op die Inkoopafdeling!

Met de publicatie van ‘Inkoop, een nieuw paradigma’ is de discussie over de focus van inkoop hernieuwd. Gerco Rietveld bepleit een business gedreven inkoop, waarin de Inkoopafdeling zich beperkt tot de echte strategische domeinen en de tactische (en operationele) inkooptaken in principe door de business worden uitgevoerd.(1)

Als ik deze  lijn doortrek, dan wordt het denkbaar dat binnenkort de  uitspraak “Hef op die Inkoopafdeling!’ furore gaat maken. Ik vind dat geen gekke gedachte, mits met randvoorwaarden omgeven. In dit artikel wordt deze gedachte bezien vanuit een brede context, waar uit blijkt dat het zeker denkbaar is dat deze kreet binnen kort bij uw organisatie in de wandelgangen te horen is.

Laat ik beginnen om deze gedachte te beoordelen, door de ogen van niet-inkopers. Wat zijn in het kort ontwikkelingen bij aangrenzende beroepsgroepen en wat kunnen Inkopers daarvan leren?

Accountancy
Met affaires als Enron en Lehman Brothers nog vers in het geheugen, ligt de accountancy onder zware kritiek. In reactie wijst de beroepsgroep van accountants er steeds op dat accountants hun ‘wettelijke taak’ juist hebben uitgevoerd. Naar de letter van de wet is dat wellicht het geval, maar het gaat ook om de naleving van de geest. Buiten de beroepsgroep bestaan heel andere denkbeelden over accountants. Dat beeld is aanmerkelijk negatiever en wordt ironisch genoeg versterkt doordat accountants zich vast klampen aan het idee dat ze hun taak correct hebben uitgevoerd(2). Ik herken hierin parallellen met onze eigen beroepsgroep.  Ik lees en hoor onder vakgenoten regelmatig “Ja, maar” en naar binnen gerichte reflecties. We lopen het risico met dit ‘kop in het zand’ gedrag de zelfde weg in te slaan als de accountants: De opinie en perceptie binnen onze eigen organisatie keren zich tegen ons.

Productie
Lean manufacturing is inmiddels gemeengoed bij bedrijven die flow-gestuurd werken, zoals in de automotive, de metaal en de elektrotechnische sector. Maar ook ziekenhuizen en kantooromgevingen zijn steeds meer actief in het verwijderen van verspillende bewerkingsstappen. Bezien vanuit het perspectief van lean manufacturing: Hoe verspillend, of andersom geredeneerd waarde toevoegend, is de Inkoop afdeling dan? Komt ons bestaansrecht voort uit regels, procedures, compliancy, of voegen we iets wezenlijks toe? Kunnen we dit in alle gevallen eenvoudig pareren met ondubbelzinnige cases?

HRM
Onze HRM collega’s zijn al een hele tijd geleden tot de conclusie gekomen dat de huidige tijd meer en meer vraagt om integraal management. De centrale HRM afdeling richt zich uitsluitend nog op het scheppen van kaders en de samenhang tussen de verschillende organisatieonderdelen. De operationele en tactische HRM activiteiten liggen verspreid door de gehele organisatie, de decentrale afdelingen zijn immers zelf verantwoordelijk voor hun HRM werkzaamheden. Deze lijn lijkt ook steeds vaker te worden ingezet daar waar het de inkoopfunctie betreft.

Lokale macht
Naast de perceptie van onze collega’s vind ik het gedachtegoed van de Britse theoloog Philip Blond in deze discussie inspirerend. Philip Blond is een van de naaste adviseurs van de nieuwe Britse premier, hij maakt wereldwijd furore met zijn pleidooi voor een maatschappij waarin de staat noch de markt de dienst uitmaakt, maar de mensen zelf, bij voorkeur op lokaal niveau hun lot in handen nemen.
Hij voorziet een nieuwe wereld waarin mensen via netwerken met elkaar verbonden zijn, de macht ligt bij de groep, het netwerk zelf(3). Sommigen critici doen zijn pleidooi af met een “naïeve romanticus”. Liever denk ik na over mogelijke implicaties voor ons inkoopvakgebied: Een situatie waarin corporate regulering wordt geminimaliseerd, waarin de business zelf de dienst uitmaakt en waarin de corporate inkoopafdeling wordt geminimaliseerd.

Ten derde en tot slot enkele overwegingen binnen het vakgebied Inkoop.

Leiderschap en moed
Afgelopen jaren heeft onze beroepsgroep een boodschap uitgezonden die grofweg neer kwam op:  “Als wij in de Board komen, dan komt het allemaal goed”.In de praktijk wordt dit slecht in een enkel geval waargemaakt. Nadat in ras tempo wereldwijd CPO’s zijn aangesteld, lijkt op dit moment sprake te zijn van stagnatie en zelfs krimp(4). In de gevallen waarin dit niet tot het gewenst succes heeft geleid, is de leiderschap positie voor Inkoop verloren. En hoe vervelend ook voor ons, in zijn algemeenheid vind ik dat terecht. Mede omdat leiderschap ook neerkomt op authenticiteit: Trouw zijn aan jezelf en zijn wie je tegen anderen zegt dat je bent(5). Ik denk dat we kritisch moeten zijn over onze beperkingen. Een echt professionele beroepsgroep is mijn  inziens in staat boven haar beperkingen en zichzelf uit te stijgen. Het opheffen van de inkoopafdeling vereist leiderschap en moed.

Gedwongen winkelnering, versus marktwaarde
In veel organisaties is de betrokkenheid van de inkoop afdeling vast gelegd in procedures, de Inkoop afdeling is (of heeft) zich daarmee geplaatst in een positie van gedwongen winkelnering. Maar de regelmatige kritiek vanuit de organisatie op de toegevoegde waarde van Inkoop is daarmee niet weggenomen (te laat, niet deskundig, te hard, te soft etc.). Het omgekeerde van gedwongen winkelnering is in dit geval, inkopen door de business tenzij… Het is dan vervolgens aan de organisatie om de toegevoegde waarde van de Inkoop afdeling te wegen. Ons werk doen op basis van kwaliteit in plaats van afgedwongen positie komt dan nog meer centraal te staan.

Cross functionele inkoopteams
Bij meer volwassen inkooporganisaties zijn cross functionele inkoopteams geïncorporeerd in de dagelijkse gang van zaken, vaak met de business eigenaar in de voorzittersrol.  Blijkbaar zien we de nut en noodzaak om op het gebied van sourcing & contracting, het leiderschap uit handen te geven aan de business. Waarom dan niet de volgende logische stap maken en de gehele tactische inkoopfunctie middels een beheerst transitieproces aan de business over dragen?

Randvoorwaarden
Natuurlijk is het opheffen van een inkoopafdeling met een aantal randvoorwaarden en nuances omgeven, waaronder:

  • Het beïnvloedingsaandeel van Inkoop op eind product en primair proces is hoog
  • Een gedegen en geleidelijke transitie waarin onder meer aandacht is voor kennis- en competentie ontwikkeling, inkoop infrastructuur, systemen etc.
  • Hoogwaardige inkoopstrategie blijft een centraal geïnitieerde en gecoördineerde activiteit
  • Schaalvoordelen gaan niet zonder meer over boord


Hoe nu verder?
“ Hef op die Inkoopafdeling” is bedoeld om de lijn van denken te prikkelen en niet zonder meer van toepassing op iedere organisatie. De passendheid van centraal versus decentraal is vanzelfsprekend afhankelijk van de specifieke organisatie kenmerken.

Het bewust zijn van de beschreven ontwikkelingen en de mogelijke implicaties voor ons (dagelijkse) werk en de positionering van de inkoopafdeling is denk ik een belangrijke eerste stap. Verder blijft essentieel om de toegevoegde waarde aan de business te leveren.

Door niet de inkoopafdeling centraal te stellen maar de inkoopfunctie, zal de inkoopfunctie niet worden opgeheven maar juist naar een hoger niveau worden geheven.

Voetnoot
1 Rietveld, ‘Inkoop een nieuw paradigma’, 2009
2 Pheijffer, ‘De kop uit het zand’, FD outlook, juni 2010
3 Phillip Blond, ‘Red Tory’, 2010
4 Rietveld, ‘Inkoop een nieuw paradigma’, 2009
5 Gilmore en Pine II, ‘Authenticiteit’, 2008

Richard Mattheij
Door Richard Mattheij
Richard is inkoopmanager met ruim 15 jaar ervaring in inkoop, logistiek en verkoop.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.